Die groot gryse handel oor die lewe van Paul Kruger.

Die Groot Gryse deur Anna M. Louw is ’n bekroonde Afrikaanse historiese roman wat in 1971 met die W.A. Hofmeyr-prys vereer is, en hierdie eksemplaar is geteken—’n wesenlike versamelwaarde, nie ’n kosmetiese byvoeging nie. Ná elf jaar se intensiewe navorsing skep Louw haar magnum opus oor Paul Kruger se volle lewensverhaal. Die roman speel af in 1904, waar ’n bejaarde Kruger in ballingskap by die Meer van Genève sy lewe, sy volk en sy nalatenskap onder kruisverhoor plaas. Deur ’n komplekse tydstruktuur konfronteer hy verskeie gedaantes van homself—van Paultjie tot President en Voorbidder—en word temas soos godsdiens, mag, eiewaan, volksverbondenheid en historiese verantwoordelikheid genadeloos ontleed. Louw romantiseer nie; sy plaas Kruger ferm binne die konvensies en beperkings van sy tyd en wys terselfdertyd sy menslikheid én sy foute uit. Hierdie is nie ligte historiese fiksie nie, maar ernstige literatuur wat historiese selfondersoek afdwing.